Od czasu do czasu zdarza się ujrzeć zupełnie nietypową czy oryginalną aranżację ogrodu, opartą na przykład na rzeźbach, czy świetle. Jednak tkwiące w człowieku skojarzenia raczej skłaniają właścicieli ogrodów czy terenów rekreacyjnych do stosowania możliwie naturalnych rozwiązań. Tym bardziej w czasach coraz bardziej nastawionych na ekologię oczekuje się raczej wpuszczania przyrody do otoczenia człowieka, niż wynoszenia cywilizacji do przyrody. Nie dziwi zatem, że najczęstszym materiałem konstrukcyjnym stosowanym na otwartym powietrzu jest drewno i to w postaci jak najbardziej naturalnej. Drewniane płoty ogrodowe należą do tych elementów aranżacji otwartych terenów, które spotyka się najczęściej, głównie dlatego, że stwarzają wiele możliwości estetycznych. Płoty ogrodowe nie muszą bowiem pełnić wyłącznie roli ogrodzenia, odgradzającego teren ogrodu czy działki od najbliższego otoczenia, ale również dają możliwość takiego dzielenia powierzchni wewnętrznej, aby osiągnąć maksymalnie zadowalający efekt funkcjonalny i estetyczny. Niskie płoty typu typu rollborder znakomicie rozdzielają obszary przeznaczone do innego rodzaju użytkowania, jak trawnik, ścieżka, kwietnik. Z kolei drewniane płoty ogrodowe z kratką, ażurowe, traktowane są jako półprzenikalne i umożliwiają na przykład zbudowanie zielonej ściany z roślin pnących dla zacienienia części tarasu czy altany. Dla ogrodzenia części przeznaczonej do opalania, zarówno jako osłony od wiatru, jak i niepożądanych spojrzeń świetnie nadadzą się płoty ogrodowe nieprzenikalne, wykonane na całej szerokości z listewek.

Jak wybrać meble ogrodowe

Słoneczna pogoda za oknem zachęca do wypoczynku w ogrodzie. Chętnie posiedziałbyś na tarasie, tylko jest jedno ale – twoje plastikowe meble skutecznie odstraszają. Najwyraźniej czas kupić nowe. Zanim jeszcze wybierzesz się do najbliższego marketu, podpowiemy ci jak je wybrać, aby znowu nie straciły urody.

Na widok ogrodowej wystawy w sklepie z produktami budowlanymi dostajesz oczopląsu. Zielone byłyby ładne, ale brąz zawsze pozostanie modny. Białe są eleganckie, ale musiałabyś je szorować karcherem. Poszukiwane upragnionego kompletu przypomina trochę szukanie idealnej sofy do salonu. Zacznijmy może od końca i zamiast kierować się tylko urodą zobaczmy, co jeszcze można z nimi zrobić. Nie chcesz chyba dorobić się bicepsów pod koniec lata od tachania stołu przed każdym deszczem. Wybierając meble do ogrodu, nie wystarczy kierować się tylko ich urodą. Dobrze byłoby, jeżeli mogłabyś je samodzielnie złożyć. Powinny mieć małe kółeczka, aby przenosić je w różne miejsca.

Godne polecania i naprawdę trwałe są meble z drzewa szyszkowego. Mogą stać na deszczu jeżeli wcześniej zabezpieczysz je impregnatem.

Podobnie zachowują się krzesła z drewna tekowego. Zawierają dużo kauczuku i oleju oraz nie wymagają impregnacji. Dzięki temu mogą stać pod gołym niebem wiele lat. Jeżeli zostawisz je na zimę w ogrodzie to owszem, zmienią nieco kolor, ale chwilową patynę łatwo wyczyścić. W marketach budowlanych dostępne są oliwki tekowe, dzięki którym twoje meble odzyskają wygląd.

Plastikowe akcesoria ogrodowe są najtańsze i teoretycznie odporne na zmiany pogodowe. Trudno je jednak potem doprowadzić do właściwego stanu, ponieważ z biegiem czasu pojawiają się na nich przebarwienia. Może zdarzyć się również pleśń. Z czasem nie pozostanie ci nic innego jak przykryć je czymś albo wyrzucić.

Wybierając meble zwróć uwagę także na te z łączonych materiałów. Godne polecenia są połączenia metalu i drewna. Metalowe meble ogrodowe przyjmują nowoczesne kształty albo przypominają wzory starych XIX-wiecznych sprzętów. Meble metalowe będą naprawdę trwałe, jeśli zabezpieczysz je wcześniej preparatem na rdzę.

Żywopłot – gęsto posadzone drzewa lub krzewy, zazwyczaj przycinane z boków oraz od góry i tworzące ogrodzenie.

Funkcja 

Żywopłot jest zazwyczaj liniową formą rozplanowania nasadzeń drzew lub krzewów, które sadzone są w niewielkiej odległości od siebie dla uzyskania najczęściej niewysokiej, zwartej ściany zieleni. Funkcją żywopłotu może być kształtowanie specyficznej przegrody wydzielającej pewne części ogrodu, podkreślenie szlaków komunikacyjnych, zaznaczenie granic obiektu, podkreślenie osi kompozycyjnych czy izolacja od hałasu, wiatru i zanieczyszczeń.

Cięte żywopłoty (zwykle grabowe, bukszpan) były często zakładane w częściach centralnych parków na jednej z osi kompozycji, którą miały podkreślać i wzmacniać lub były rozplanowywane wzdłuż murów okalających zorganizowaną formę zieleni jako element traktu spacerowego. Jako część traktu żywopłoty pełnią podobne funkcje co aleja, naprowadzając spacerowicza w miejsca parku szczególnie ciekawe i interesujące. Ponieważ żywopłoty o tej funkcji były i są zwykle niższe od dorosłego człowieka, można przez całą drogę zachwycać się pięknem otaczającej zieleni. Z kolei z powodu zwartej i trudnej do przejścia formy oraz postaci prostej linii – spacerowicz nie musi zastanawiać się kiedy i gdzie ma skręcić, tylko w całości może skupić się walorach terenu zielonego.

Podział 

Wyróżniamy dwie podstawowe formy żywopłotów. Naturalne (nie formowane) zwane szpalerami i cięte (formowane). Do tworzenia żywopłotów naturalnych wykorzystuje się najczęściej krzewy o dość regularnym pokroju. Stosuje się je często w parkach naturalistycznych gdzie tworzą zwartą ale swobodną linię nasadzeń. Żywopłoty formowane stosowane na szeroką skale w ogrodach barokowych wymagają, w przeciwieństwie do form naturalnych, systematycznego cięcia dla uzyskania regularnych (gładkich) powierzchni bocznych i określonych rozmiarów, utrzymywane zazwyczaj na wysokości nie przekraczającej wzrostu człowieka. Do nasadzeń stosuje się drzewa i krzewy znoszące częste cięcia formujące (np. grab zwyczajny, cis pospolity, ligustr pospolity, bukszpan wieczniezielony).

Historia 

Żywopłot znany był już w czasach biblijnych (Stary Testament)[1]. Żywopłot jako założenie kompozycyjne było niegdyś bardzo często stosowane nie tylko w parkach dworskich i przypałacowych, ale również w większych i mniejszych ogrodach. Sposób rozplanowania (wytyczenia), wygląd, forma czy długość zależała od wielu czynników wśród których najważniejszymi były: funkcja żywopłotu, wielkość parku, upodobania projektanta, dostępność materiałów (roślin), wytyczne właściciela i jego możliwości finansowe. W parkach przydworskich tworzonych w XVIII i XIX w. wykorzystywanie żywopłotu jako jednego z elementów układu kompozycyjnego było powszechne. Długie, bo dochodzące nawet do 150 m założenie, utrzymane w staranie przycinanej formie było bardzo efektowne. Nasadzenia żywopłotu było prawie zawsze dwurzędowe z wytyczoną po środku nasadzeń ścieżką do spacerów pieszych lub jazdy konnej.

Gatunkiem wykorzystywanym do tworzenia tej niskiej ściany zieleni był prawie wyłącznie grab pospolity. Gatunek ten posiada szereg zalet które sprawiły, że właśnie jego wybierano. Do dwurzędowego obsadzenia ścieżki potrzebna jest znaczna liczba roślin. Grab jako gatunek rodzimy był łatwo dostępny i stosunkowo niedrogi. Dodatkowo bardzo dobrze znosi cięcia po których łatwo się rozgałęzia, jest odporny na mrozy, ma niskie wymagania glebowe i dobrze rośnie nawet pod bardzo zwartym okapem drzew. Jest także gatunkiem ozdobnym posiadającym ciekawą i charakterystyczną korowinę oraz drzewem szczególnie dekoracyjnym w trakcie jesiennego przebarwiania liści. Na jego „popularność” miał również wpływ fakt, że jest gatunkiem mało podatnym na szkodniki i choroby, odpornym na suszę a zarazem dobrze rosnącym także w miejscach wilgotnych. Ponadto, drzewo jest długowieczne i ma twarde drewno nadające się do zastosowań gospodarczych.

Cięty żywopłot jest elementem najbardziej zatracającym swoje walory pod wpływem zaniechania prac pielęgnacyjnych. Utrzymanie go w dobrej kondycji wymaga częstych i systematycznych cięć formujących gdyż w przeciwnym razie rośliny szybko i niekontrolowanie zaczynają się rozrastać. Zaniedbany żywopłot grabowy, nawet przy bardzo dużym nakładzie pracy, bardzo trudno jest przywrócić do pierwotnej świetności. Dzisiejszy wygląd żywopłotów w parkach podworskich i popałacowych najlepiej obrazuje jak znaczące dla ogólnego wyglądu tych założeń są zabiegi pielęgnacyjne i jak ogromne zmiany powoduje ich zaniechanie. W wielu miejscach graby pierwotnie utrzymywane w formie krzewów, mają obecnie postać niedużych drzew, ze znacznie wynaturzonymi kształtami spowodowanymi ograniczoną ilością miejsca. Świadectwem niekontrolowanego wzrostu jest również bardzo zły stan pni na których powszechnie spotyka się ubytki kominowe i rynnowe, często obejmujące znaczną część masy pnia. Mimo wyglądu, który niczym nie przypomina dawnego założenia oraz złego stanu zdrowotnego, stare żywopłoty zasługują na zachowanie i wyeksponowanie. W celu ratowania lub uzupełnienia ubytków nie zaleca się prowadzić nowych nasadzeń wewnątrz. Nie przywróciłoby to żywopłotowi dawnej świetności, a wręcz przeciwnie, przez kontrast, raczej pogłębiłoby wrażenie chaosu.

Funkcja 

Żywopłot jest zazwyczaj liniową formą rozplanowania nasadzeń drzew lub krzewów, które sadzone są w niewielkiej odległości od siebie dla uzyskania najczęściej niewysokiej, zwartej ściany zieleni. Funkcją żywopłotu może być kształtowanie specyficznej przegrody wydzielającej pewne części ogrodu, podkreślenie szlaków komunikacyjnych, zaznaczenie granic obiektu, podkreślenie osi kompozycyjnych czy izolacja od hałasu, wiatru i zanieczyszczeń.

Cięte żywopłoty (zwykle grabowe, bukszpan) były często zakładane w częściach centralnych parków na jednej z osi kompozycji, którą miały podkreślać i wzmacniać lub były rozplanowywane wzdłuż murów okalających zorganizowaną formę zieleni jako element traktu spacerowego. Jako część traktu żywopłoty pełnią podobne funkcje co aleja, naprowadzając spacerowicza w miejsca parku szczególnie ciekawe i interesujące. Ponieważ żywopłoty o tej funkcji były i są zwykle niższe od dorosłego człowieka, można przez całą drogę zachwycać się pięknem otaczającej zieleni. Z kolei z powodu zwartej i trudnej do przejścia formy oraz postaci prostej linii – spacerowicz nie musi zastanawiać się kiedy i gdzie ma skręcić, tylko w całości może skupić się walorach terenu zielonego.

Podział 

Wyróżniamy dwie podstawowe formy żywopłotów. Naturalne (nie formowane) zwane szpalerami i cięte (formowane). Do tworzenia żywopłotów naturalnych wykorzystuje się najczęściej krzewy o dość regularnym pokroju. Stosuje się je często w parkach naturalistycznych gdzie tworzą zwartą ale swobodną linię nasadzeń. Żywopłoty formowane stosowane na szeroką skale w ogrodach barokowych wymagają, w przeciwieństwie do form naturalnych, systematycznego cięcia dla uzyskania regularnych (gładkich) powierzchni bocznych i określonych rozmiarów, utrzymywane zazwyczaj na wysokości nie przekraczającej wzrostu człowieka. Do nasadzeń stosuje się drzewa i krzewy znoszące częste cięcia formujące (np. grab zwyczajny, cis pospolity, ligustr pospolity, bukszpan wieczniezielony).

Historia 

Żywopłot znany był już w czasach biblijnych (Stary Testament)[1]. Żywopłot jako założenie kompozycyjne było niegdyś bardzo często stosowane nie tylko w parkach dworskich i przypałacowych, ale również w większych i mniejszych ogrodach. Sposób rozplanowania (wytyczenia), wygląd, forma czy długość zależała od wielu czynników wśród których najważniejszymi były: funkcja żywopłotu, wielkość parku, upodobania projektanta, dostępność materiałów (roślin), wytyczne właściciela i jego możliwości finansowe. W parkach przydworskich tworzonych w XVIII i XIX w. wykorzystywanie żywopłotu jako jednego z elementów układu kompozycyjnego było powszechne. Długie, bo dochodzące nawet do 150 m założenie, utrzymane w staranie przycinanej formie było bardzo efektowne. Nasadzenia żywopłotu było prawie zawsze dwurzędowe z wytyczoną po środku nasadzeń ścieżką do spacerów pieszych lub jazdy konnej.

Gatunkiem wykorzystywanym do tworzenia tej niskiej ściany zieleni był prawie wyłącznie grab pospolity. Gatunek ten posiada szereg zalet które sprawiły, że właśnie jego wybierano. Do dwurzędowego obsadzenia ścieżki potrzebna jest znaczna liczba roślin. Grab jako gatunek rodzimy był łatwo dostępny i stosunkowo niedrogi. Dodatkowo bardzo dobrze znosi cięcia po których łatwo się rozgałęzia, jest odporny na mrozy, ma niskie wymagania glebowe i dobrze rośnie nawet pod bardzo zwartym okapem drzew. Jest także gatunkiem ozdobnym posiadającym ciekawą i charakterystyczną korowinę oraz drzewem szczególnie dekoracyjnym w trakcie jesiennego przebarwiania liści. Na jego „popularność” miał również wpływ fakt, że jest gatunkiem mało podatnym na szkodniki i choroby, odpornym na suszę a zarazem dobrze rosnącym także w miejscach wilgotnych. Ponadto, drzewo jest długowieczne i ma twarde drewno nadające się do zastosowań gospodarczych.

Cięty żywopłot jest elementem najbardziej zatracającym swoje walory pod wpływem zaniechania prac pielęgnacyjnych. Utrzymanie go w dobrej kondycji wymaga częstych i systematycznych cięć formujących gdyż w przeciwnym razie rośliny szybko i niekontrolowanie zaczynają się rozrastać. Zaniedbany żywopłot grabowy, nawet przy bardzo dużym nakładzie pracy, bardzo trudno jest przywrócić do pierwotnej świetności. Dzisiejszy wygląd żywopłotów w parkach podworskich i popałacowych najlepiej obrazuje jak znaczące dla ogólnego wyglądu tych założeń są zabiegi pielęgnacyjne i jak ogromne zmiany powoduje ich zaniechanie. W wielu miejscach graby pierwotnie utrzymywane w formie krzewów, mają obecnie postać niedużych drzew, ze znacznie wynaturzonymi kształtami spowodowanymi ograniczoną ilością miejsca. Świadectwem niekontrolowanego wzrostu jest również bardzo zły stan pni na których powszechnie spotyka się ubytki kominowe i rynnowe, często obejmujące znaczną część masy pnia. Mimo wyglądu, który niczym nie przypomina dawnego założenia oraz złego stanu zdrowotnego, stare żywopłoty zasługują na zachowanie i wyeksponowanie. W celu ratowania lub uzupełnienia ubytków nie zaleca się prowadzić nowych nasadzeń wewnątrz. Nie przywróciłoby to żywopłotowi dawnej świetności, a wręcz przeciwnie, przez kontrast, raczej pogłębiłoby wrażenie chaosu.

Występowanie płotów 

Płoty jako ogrodzenia powszechne są na wsiach, w polskich miastach występują na terenie osiedli domków jednorodzinnych lub ogródków działkowych. W krajach zachodnich, szczególnie w amerykańskich miastach, a właściwie na ich przedmieściach posesje często nie są ogradzane płotami. Moda na posesje bez ogrodzeń także pojawiła się w Polsce. Duże zakłady pracy najczęściej ogradzane są prostymi płotami z siatki, lub z betonowych komponentów, natomiast płoty okalające posesje mają walory estetyczne. Zazwyczaj najbardziej urozmaicone elementy ogrodzenia znajdują się od strony frontowej działki. Płotami ogradzane są też na wsiach budynki gospodarcze.

Innym rodzajem płotu jest żywopłot, czyli płot wykonany poprzez przycięcie specjalnie sadzonych dookoła posesji krzewów. Najczęściej w tym celu sadzi się specjalne rośliny żywopłotowe. Są to rośliny pozwalające na łatwe formowanie kształtów poprzez przycinanie. Są to m.in. bukszpan, bez lub tawuła. Żywopłoty wykorzystywane były także jako budulec labiryntów w sztuce ogrodowej.

Funkcje dospołeczne płotów

Płot jako element małej architektury ma także swoje funkcje społeczne. Płot bardzo dobrze porządkuje przestrzeń w której poruszają się ludzie. Z jednej strony płot podkreśla granicę areału ziemi, jako własności prywatnej lub publicznej. Jednakże płot także ma funkcje integracyjne. Według przysłowia angielskiego “dobre płoty tworzą dobre sąsiedztwa” (good fences make good neighbours). Przy płotach tworzą się więzy sąsiedzkie. W małych miastach, na osiedlach domków jednorodzinnych i na wsiach przy płocie kwitnie życie towarzyskie. Ta funkcja płotu dobrze została zobrazowana w trylogii Sylwestra Chęcińskiego: Sami swoi, Nie ma mocnych, Kochaj albo rzuć.

Płot jest elementem podkreślającym prawa własności. Doceniły to za czasów komunistycznych w Polsce władze. Lekceważąc własność prywatną, a nawet ją zwalczając, sprzyjały degradacjom płotów i murów. Starały się o to by niszczały ogrodzenia własności dawnej arystokracji i poszlacheckie. Metodą podstępów pseudo-prawnych wpływały też na burzenie i niszczenie ogrodzeń własności kościelnych.

Płot – typ ogrodzenia, nazwa wywodzi się od słów pleć, plątać, gdyż pierwsze płoty, przynajmniej na obszarze słowiańszczyzny tworzone były poprzez wplatanie gałęzi między wbite w ziemie pale.

Budowa płotu

W skład tego typu ogrodzenia wchodzą słupki betonowe lub żelazne, czasami murowane z kamienia lub cegły, albo pale drewniane, do których przymocowane są drewniane przęsła, wraz z przybitymi doń sztachetami lub metalowe ramy. W przypadku płotów betonowych spotykane są też wsuwane w słupki betonowe płyty. W płot wmontowane są furtka lub brama dla pojazdów dwuśladowych.

Historia budowania płotów

Płoty w postaci przeplatanych gałęziami pali występowały na terenie Polski dość długo, w późniejszym okresie używać zaczęto wikliny lub sznurów do wiązania mniejszych palików z przęsłami, które z kolei mocowane były do większych drewnianych słupów. Dopiero produkcja masowa gwoździ, spowodowała, że mniejsze paliki, a później sztachety zaczęto łączyć nimi z przęsłami, a te ze słupkami. Z kolei upowszechnienie cementu jako materiału do tworzenia zaprawy murarskiej spowodowało tworzenie słupów betonowych, szczególnie popularnych w Polsce w epoce PRL-u. Równocześnie wraz z rozwojem przemysłu powstawać zaczęły bardziej różnorodne wzory kulturowe tworzenia płotów. Popularna stała się podmurówka, czyli wybetonowany pod płotem próg, ograniczający inwazję chwastów na teren posesji, na której często uprawiany był ogród. Modne także stało się zastępowanie tradycyjnych sztachet metalowymi lub drewnianymi komponentami czy malowanie sztachet.

Obecnie często tworzy się komponenty tego typu ogrodzenia w masowej produkcji, zarówno są to komponenty drewniane, betonowe, jak i metalowe. Często wykorzystywane jest przy tworzeniu tych komponentów wzornictwo przemysłowe. Drugą tendencją jest budowanie wysokich betonowych płotów lub właściwie murów, dzięki którym osoba z zewnątrz nie może obserwować tego, co znajduje się i dzieje na terenie posesji.